Componist en pianist Henriëtte Bosmans

Zorgvlied 002

Teksten over de mensen die op Zorgvlied zijn begraven, zijn verbeterd en aangevuld in het in 2015 verschenen PARADIJS ZORGVLIED.

Lijkt het u zoo onmogelijk dat de dooden, de onzichtbaren aan de touwtjes trekken en wij de marionetten zijn?

Brief van Henriëtte Bosmans na de dood van haar moeder aan Simon Vestdijk

Henriëtte Bosmans, geboren op 6 december 1895, was de dochter van de musici Henri Bosmans en Sarah Benedicts. Henriëtte heeft haar vader, solocellist bij het Concertgebouworkest, nauwelijks gekend omdat hij jong stierf. Haar moeder, pianist en pianodocent aan het Amsterdamse conservatorium, gaf haar pianoles. Het viel Henriëtte soms zwaar dat haar moeder, die zij als dominant ervoer, zo’n stempel op haar leven drukte. Op haar zeventiende behaalde Henriëtte het Toonkunstdiploma piano, waarna ze met succes in het Concertgebouw en elders in Nederland optrad. Ze werkte met internationaal bekende dirigenten: Eduard van Beinum, Sir Adrian Boult, Willem Mengelberg, Pierre Monteux en George Shell.

Ze kreeg theorieles bij J.W. Kersbergen en compositieles (orkestratie) bij Cornelis Dopper. Het eerste vioolconcert dat ze componeerde werd in 1919 uitgevoerd. Ze componeerde kamermuziek, liederen en orkestmuziek. Later werd Willem Pijper haar leermeester.

Zorgvlied 004

Tussen 1922 en 1929 was de celliste Frieda Belinfante haar partner. Met Belinfante en fluitist Johan Feltkamp vormde ze het Amsterdamsch Trio. Ze speelde ook in andere ensembles, o.a. met de violisten Francis Koene, Louis Zimmerman en de cellist Marix Loevensohn. Ze trad als solist op en gaf pianoles. Als eerste na haar leermeester gaf ze het Pianoconcert van Pijper ten gehore.

Haar volgende partner, Francis Koene, zoon van een Nederlandse vader en een Javaanse moeder, overleed niet lang na hun verloving (1935), waarna ze vele jaren niet meer componeerde. Ze had voor Francis, een muzikaal wonderkind, die op zijn 22e al concertmeester in Utrecht werd, het Concertstuk voor viool en orkest gecomponeerd dat hij in mei 1935 in Amsterdam zou opvoeren. Vijf maanden voor het geplande optreden stierf hij aan een hersentumor.

In de Tweede Wereldoorlog weigerde ze als half Joodse lid te worden van de Kultuurkamer. Ze kon daarom niet meer in het openbaar optreden, maar alleen clandestiene concerten geven. Vlak na de bevrijding componeerde Bosmans weer, vooral liederen. Daar komen de Canadezen en haar andere bevrijdingsliederen werden razend populair. Jo Vincent zong ze en Bosmans begeleidde haar soms wel vijf maal per week voor volle zalen. Voor de Française Noëmie Perugia (mezzosopraan), die in 1948 haar nieuwe partner werd, componeerde ze Franstalige liederen en trad ook met haar op. Henriëtte Bosmans maakte romantische, impressionistische en meer moderne, polytonale muziek met onverwachte wendingen in maat- en toonsoort. Ze had een voorkeur voor Debussy.

Zorgvlied 005

Ze schreef over muziek in Vrij Nederland en andere bladen. Ze raakte bevriend met de componisten Benjamin Britten en Matthijs Vermeulen. Met de veel jongere Alexander Zwaap (Lex van Delden), die zijn ouders in de oorlog had verloren, kreeg ze een heel hechte band. In 1951 ontving ze de koninklijke onderscheiding Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Ze had toen al maagkanker, welke diagnose te laat werd gesteld en stierf op 2 juli 1952 in Amsterdam.

Bosmans heeft vele werken nagelaten. Er zijn een aantal cd’s met muziek van haar uitgekomen. Naar haar zijn straten genoemd, de Henriëtte Bosmansstraat in Amsterdam, Haarlem, Gorinchem en Venray. Helen Metzelaar schreef een biografie over haar: Zonder muziek is het leven onnodig. Henriëtte Bosmans [1895-1952], Walburg Pers, Zutphen, 2002.

In 1994 werd de Henriëtte Bosmansprijs, een aanmoedigingsprijs voor Nederlandse componisten, ingesteld door het Genootschap van Nederlandse componisten. In 2003 werd de prijs voor het eerst, met financiële steun van auteursrechtenorganisatie Buma, in concoursvorm gebracht. Jonge componisten hebben nu zelf de mogelijkheid om mee te dingen. Sinds 2002 wordt de prijs jaarlijks toegekend als eerbetoon aan Bosmans, die haar inkomsten uit auteursrechten aan dit Genootschap naliet.

Henriëtte ligt met haar vader Henri Bosmans (17 februari 1856 – 9 augustus 1896) en haar moeder Sarah Benedicts (23 oktober 1861 – 12 november 1949) in het graf, vlakbij de ingang van Zorgvlied.

———————————————————————————————————–

http://www.muziekencyclopedie.nl/action/entry/Henri%C3%ABtte+Bosmans

http://www.muziekcentrumnederland.nl/hedendaags/nieuws/artikel/artikel/2484/

http://nl.wikipedia.org/wiki/Henri%C3%ABtte_Bosmans

http://saebi.isgv.de/biografie/Francis_Koene_(1899-1935)

http://nederlandsecomponistes.zierikzeenet.nl/homepage/show/pagina.php?paginaid=225550

http://www.mensenmelodie.nl/ouverture.php?post=16

Over de Henriëtte Bosmans Prijs 2011, zie

http://www.geneco.nl/sectie/1/henri-ette-bosmans-prijs.html

———————————————————————————————————–

Wijknaam: 1.1. ’t Heilig Hart, Grafnummer: RK-II-0021

———————————————————————————————————–

Foto’s: Pauline Wesselink

Dit bericht werd geplaatst in ZORGVLIED GRAVEN. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s